عدم پرداخت سود نقدی تصویب شده در مجمع در موعد قانونی و طبق برنامه زمانبندی شده و از طرفی عدم پرداخت بعد از مهلت 8 ماهه قانون تجارت و از طرفی عدم اقدام جدی از طرف سازمان بورس در برخورد با این تخلفات و تجمیع پرداخت سودها توسط شرکت سپرده گذاری، با وجود دارا بودن اطلاعات حساب سهامداران از مواردی است که در دو سال اخیر به اعتماد سهامداران خدشه وارد کرده است. بطوریکه کمتر سهامداری حاضر به شرکت در مجمع عمومی و دریافت سود نقدی می شود و این این یک آسیب جدی و لزوم برخورد سریع سازمان را نشان می دهد.

در همین ارتباط تاوتالار با مدیر امور پیگیری تخلفات سازمان بورس، مرتضی شهیدی مصاحبه ای را انجام داده است که در شماره 179 هفته نامه بورس نیز چاپ شده است. شهیدی از سهامداران خواست هرگونه تخلف از طرف ناشران را در سامانه "سمتا" -سامانه پیگیری تخلفات - ثبت و ظرف کمتر از یک ماه به مطالبات خود دست یابند. در زیر متن کامل این گفتگو آمده است.

سوال: چرا بعد از گذشت 11 سال از تصویب قانون بازار، قوانین مرتبط با پرداخت سود نقدی و پروسه قانونی آن از طرف برخی از ناشران رعایت نمی شود و متاسفانه اراده جدی در سازمان بورس برای سروسامان دادن به آن نمی بینیم؟ حتی قانون مدون و آیین نامه ای جداگانه برای آن تصویب نشده است در حالی که عدم رعایت آن به شدت به اعتماد فعالان بازار آسیب وارد کرده و اصولا با فرهنگ سهامداری بلند مدت در تضاد است.(موارد مانند عدم اعلام برنامه زمانبندی پرداخت – عدم اعلام نحوه دریافت سود – عدم رعایت برنامه زمانبندی  و از همه بدتر...عدم پرداخت بعد از مهلت 8 ماهه قانون تجارت) اقدامات سازمان درباره این تخلفات چیست؟

اتفاقا سازمان به منظور تعيين چهارچوب مقرراتي توزيع و پرداخت سود اوراق بهادار پذيرفته شده در بـورس اوراق بهـادار يا بازار خارج از بورس و يا اوراق بهادار مبتني بر كالا كه در بورس كالا پذيرفته مي شود مـاده واحـدة نحـوة توزيع و پرداخت سود سهام سهامداران عمده در شركتهاي سهامي عام پذيرفته شده در بورس يا بازار خـارج از بورس را در تاريخ8/14/ 1390 به تصويب رسانده است که متن آن قابل دستیابی از طریق وب سایت سازمان می باشد. مطابق این مقرره در صورتيكه پرداخت تمـام يـا بخشـي از سـود قابـل تقسـيم شـركت هـاي سـهامي عـام پذيرفتهشده در بورس يا بازار خارج از بورس در پايان مهلت قانوني به لحاظ اجرايي امكانپـذير نباشـد ناشـر بايد سود سهامداران جزء را پرداخت نمايد ليكن پرداخت سود سهامداران عمده به مقداري خواهد بود كه ادامة امور و فعاليتهاي جاري ناشر وجود داشته باشد.

فارغ از بحث فوق به عرض برسانم که وقتی سود نقدی در مجمع عمومی توسط سهامداران تصویب می­شود،ناشر به عنوان بدهکار این سود شناخته شده و سهامدار به عنوان طلبکار شرکت تلقی می گردد. علاوه بر این، قانونگذار در لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب سال 1347 عدم پرداخت سود در مهلت 8 ماهه را جرم شناخته و برای آن مجازات تعیین کرده است. ضمن اینکه سازمان بورس و اوراق بهادار با راه اندازی سامانه سمتا (که لینک آن در پرتال سازمان بورس قرار داده شده است) برای حمایت از سرمایه گذاران اقداماتی را انجام داده است و براساس آمار به دست آمده از همین سامانه، اولین و بیشترین شکایت های عنوان شده با موضوع "عدم پرداخت سود نقدی" می باشد که به محض دریافت چنین شکایتی از جانب سهامداران، همکاران محترم مدیریت پیگیری تخلفات آن را به ناشر مربوطه ارسال و از ناشر طلب پاسخ می کند.

در چنین مواردی یا شرکت اقدام به پرداخت سود سهامدار می کند و رسید پرداخت و مدارک آن را به سازمان ارسال می کند، و یا ناشر در پاسخ سازمان، عدم اعلام شماره حساب از طرف سهامدار و سایر موارد را علت عدم پرداخت اعلام می کند که در اینگونه موارد سازمان در پاسخ به شکایت سهامدار ضمن ارسال پاسخ ناشر، از او می خواهد که اطلاعات حساب خود یا سایر لوازم همکاری و تعامل جهت پرداخت سودبا ناشر را اعلام کند.

در بدترین حالت؛ ناشر اعلام می کند که قادر به پرداخت سود نقدی سهامداران نمی باشد، که در این موارد سازمان سهامداران را به شکایت نزد هیئت داوری هدایت می کند. طبق ماده 15 قانون توسعه ابزارها، هیئت داوری اجازه رسیدگی به دعاوی مربوط به عدم پرداخت سود نقدی را دارد. (در مرحله اول در کمیته سازش کانون کارگزاران رسیدگی شده و در مرحله بعد به هیئت داوری ارجاع داده می شود.)

هیئت داوری اقدام به صدور رای و ناشر را ملزم به پرداخت سود می کند. رای هیئت داوری حتی می تواند متضمن توقیف اموال ناشر نیز باشد.

اگر بخواهیم تشبیهی در این زمینه داشته باشیم، تصویب سود نقدی توسط مجمع ناشر همانند صدور چک است که عدم پرداخت آن مانند صدور چک بلامحل قابل تعقیب حقوقی خواهد بود.

به صورت هفتگی و ماهانه از شکایات ثبت شده در سامانه سمتا گزارش تهیه می شود و چنانچه تعداد شکایات از یک ناشر زیاد شود، سازمان از مدیران شرکت برای پاسخگویی به این مشکلات و بیان دلایل آن دعوت می کند، که معمولا منجر به اجرایی شدن شکایت های سهامداران و احقاق مطالبات آنها می شود.

مناسب ترین روش پرداخت سود، تمرکز پرداخت ها در شرکت سپرده گذاری مرکزی است که متاسفانه هنوز این روش اجرایی نشده است ولی آنگونه که بنده در جریانم امید به اجرائی شدن آن وجود دارد.

سوال: آیا سازمان بورس نمی تواند پس از احراز شدن عدم پرداخت سود همه سهامداران توسط ناشر، اقدام به توقیف اموال ناشر نموده و راسا به پرداخت آنها اقدام نماید؟

خیر، چرا که سازمان یک دستگاه اجرایی است ، نه یک دستگاه  قضایی و اختیار توقیف اموال تنها از اختیارات دستگاه قضایی است و قانونگذار نیز چنین اختیاری به این سازمان اعطا ننموده است.

سوال: چه ضمانت اجراهای قانونی در خصوص عدم پرداخت سود وجود دارد؟ ممکن است یک شرکت به طور مثال؛ 5000 نفر سهامدار حقیقی داشته باشد که تعداد سهام آنها و مبلغ سود آنها به گونه ای باشد که پیگیری های حقوقی آن توسط تک تک سهامداران علاوه بر اینکه متضمن وقت و هزینه زیاد می باشد، می تواند با کمترین هزینه توسط سازمان بورس اقدام قضایی صورت گیرد و مشکل سهامداران حل شود...

این اختیار در ماده 15 قانون توسعه ابزارها به سازمان بورس داده شده است که میزان و حجم اقدامات صورت گرفته در این زمینه را می توان از دبیرخانه هیات داوری درخواست کرد.

همچنین طبق دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات، اعلام جدول زمانبندی پرداخت سود و پرداخت طبق جدول زمانبندی نیز از مقررات این دستورالعمل می باشد که در صورت تخطی ناشر و طبق گزارشات بخش های نظارتی سازمان به تخلفات ناشران رسیدگی خواهد شد.(ماده 12 دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات).

همچنین طبق مواد 13 و 14 قانون توسعه ابزارها در صورت تخطی ناشر در اعلام جدول زمانبندی و عدم رعایت آن، سازمان اختیار جریمه نقدی مدیران ناشر و همچنین سلب صلاحیت مدیران آن را خواهد داشت. در قانون جدید مبلغ جریمه نقدی مدیران و ناشر بین 2.5 تا 250 میلیون تومان خواهد بود که به حساب خزانه داری واریز می شود. همچنین طبق ماده 10 و 11 آیین نامه اجرائی ماده 14 قانون فوق، در وضع این جریمه ها سوابق مدیران و نوع تخلف نیز در نظر گرفته می شود. چرا که هدف تنها جریمه نقدی نیست بلکه احقاق حقوق سهامداران هدف مطلوب و نهایی خواهد بود.

سوال: درمورد شرکت آلومینیوم ایران (فایرا) چرا پس از گذشت بیش از 2 سال هنوز سهامداران نتوانستند سود مصوب مجمع عمومی سال 92 را دریافت کنند؟

موضوع فایرا اختلافی است بین سهامداران و بالتبع هیأت مدیره آن شرکت، که توسط مراجع قضائی مربوطه در دست رسیدگی است.

سوال: از زمانی که سهامدار به طرح شکایت در سامانه سمتا اقدام می کند تا نتیجه نهایی مطالبه سود، سهامدار، چند روز یا چند وقت زمان می برد؟

طبق آخرین آمار، از زمان ثبت شکایت در سامانه رسیدگی به شکایات تا ختم رسیدگی به طور متوسط 27.5 روز زمان صرف می شود. بطوریکه به محض اینکه شکایتی در سامانه سمتا ثبت می شود کارشناس رسیدگی کننده یا خود پاسخ آنرا می دهد و یا به ناشر، نهاد مالی، واحدهای نظارتی سازمان و یا تشکل های خود انتظام مربوطه ارسال می کند. همه این فرایند از طریق سمتا و به صورت الکترونیکی انجام می شود. نهادهای فوق نیز موظف هستند ظرف مهلت 10 روزه پاسخ خود را از طریق سمتا اعلام کنند. در حال حاضر سامانه سمتا از طریق "کدال" به ناشران و از طریق "ستان" به دیگر نهادهای مالی متصل است و این کار باعث کاهش زمان رسیدگی به شکایت شده است. در حالی که هنوز برخی از شرکت ها به صورت نامه اداری و به صورت دستی اقدام به پاسخویی می کنند، اما اصرار سازمان به پاسخگویی از طریق سامانه سمتا و به صورت الکترونیکی است، که هم در زمان صرفه جویی خواهد شد و هم اینکه قابلیت گزارشگیری خواهد داشت.

بنابراین سهامداران می توانند به راحتی از طریق سامانه سمتا هرگونه شکایت از ناشران و دیگر نهادهای مالی را ثبت کنند و مطمئن باشند که در کوتاه ترین زمان به این شکایات رسیدگی خواهد شد.

سوال: از ابتدای امسال تاکنون چند پرونده به کمیته تخلفات ارسال شده است و نتایج آن ها چگونه بوده است؟

از ابتدای امسال تاکنون 500 گزارش تخلف ثبت شده است، که این تعداد گزارشمنجر به صدور 978 تصمیم (اعم از قرار و حکم) شده است. از این تعداد تصمیم، 150 مورد از آنها منجر به صدور رأی در کمیته رسیدگی به تخلفات شده و در این مدت به منظور صدور آرایی همچون جریمه نقدی و سلب صلاحیت، 616 قرار ارجاع به هیأت رسیدگی به تخلفات نیز صادر و هیأت نیز تاکنون 427 مورد از آنها را مورد بررسی و تأیید قرار داده که منتهی به صدور رأی بدوی شده است.کمیته رسیدگی به تخلفات سازمان بورس در اجرای ماده 5 دستورالعمل رسیدگی به تخلفات اشخاص موضوع ماده 35 قانون بازار اوراق بهادار، 212 قرار ارجاع به تشکل­های خودانتظام نیز صادر کرده است.

از کل احکام صادره توسط هیأت رسیدگی به تخلفات در این مدت، تعداد 240 رأی شامل جریمه نقدی مجموعاً به مبلغی بیش از 60 میلیارد ریال صادر شده است. همچنین 102 اخطار، 54 تذکر، 46 سلب صلاحیت و سایر مجازات­ها از جمله محرومیت و لغو گواهینامه و مجوز نیز صادر شده که با لحاظ سوابق انضباطی متهمین به تخلف، در خصوص یکایک آن­ها توسط کمیته رسیدگی به تخلفات سازمان بورس و اوراق بهادار تصمیم گیری شده است.

اما درمورد شکایات نیزاز ابتدای سال 95 تاکنون 2180 شکایت ثبت شده است که از این تعداد، 2038 شکایت مختومه شده است و 142 مورد در دست بررسی است (مختومه شده شامل نتایج پرداخت سود، هدایت به سمت هیئت داوری و راهنمایی سهامدار به مسیر درست بوده است).

سوال: به تازگی برخی از شرکت ها پرداخت سود شرکت ها را به تعویق انداخته و در انتهای مهلت زمانی 8 ماهه اقدام به برگزاری مجمع و تصویب افزایش سرمایه از محل آورده سهامداران می کنند. و با این توجیه که مبلغ پذیره نویسی حق تقدم ها را از محل مطالبات سهامداران برداشت کنند، سود آنها را پرداخت نمی کنند (برای نمونه چند مورد از سهامداران وساپا چنین توجیهی را از طرف مسولان امور سهام وساپا گزارش کرده اند)!

سودی که تقسیم شده است همانند چک صادر شده برای سهامدار است و قابلیت استفاده برای افزایش سرمایه را ندارد و در صورت عدم رضایت سهامدار، این اقدام ناشر غیرقانونی است.

سهامداران می توانند با اقامه دعوا سود خود را مطالبه کنند و شرکت نیز موظف است در موعد مقرر سود سهامدار را پرداخت نماید. در صورت مطالبه رسمی توسط سهامدار، از تاریخ ثبت آن، به مطالبات سهامدار، خسارت تاخیر در تادیه نیز تعلق خواهد گرفت.

سوال: در صورت طولانی شدن توقف یک نماد معاونت حقوقی سازمان چه اقدامی می تواند انجام دهد؟

توقف نماد یک نوع مجازات شرکت نیست و ارتباطی با تخلفات ندارد. اما شرکتی که به دلیل عدم افشای اطلاعات ضروری یا اطلاعات مهم نمادش متوقف مانده است، متخلفمحسوب می شود. سازمان بورس نیز توقف نماد را صرفاً به عنوان یک "بد ضروری" اعمال می کند. چرا که عدم افشای اطلاعات مهم توسط ناشران سبب غبارآلود شدن فضای بازار و ابهام اطلاعاتی خواهد شد که معامله براساس اطلاعات نهانی نیز می تواند نتیجهبعدی آن شده و یا متضرر شدن اشخاص ناآگاه از وضعیت ناشر را به همراه داشته باشد.

امیدواریم شفافیت اطلاعاتی به عنوان ضروری ترین رکن بازار در بین مدیران به عنوان یک فرهنگ درآید.  سهامداران نیز مطمئن باشند که سازمان بورس در باز یا بسته بودن نماد نفع یا ضرری ندارد و روان بودن جریان معاملات مطلوب سازمان است.

سوال: آیا سهامداران می توانند درمورد نماد شرکتی که گزارشات خود را ارائه کرده است و هیچگونه ابهامی در گزارشات خود ندارد، از خود سازمان یا شرکت بورس به علت متوقف نگه داشتن نماد در سامانه سمتا شکایت کند؟

بله؛ قطعا این حق سهامدار است و چنین امکانی وجود دارد و در این موارد ما شکایت را به اداره نظارتی ارسال می کنیم و از آنها پاسخ می خواهیم، که یا خود نهاد نظارتی دلایل را اعلام می کند و یا در صورت مبهم بودن اطلاعات ارائه شده ناشر، از ناشر خواسته می شود تا درمورد شکایت سهامداران پاسخگو باشند.

سوال: در مواردی که ناشر هیچگونه علاقه ای به رفع ابهام ندارد و همچنان گزارش دهی را به تعویق می اندازد، سازمان با چنین ناشری به عنوان متخلف چه برخوردی می کند؟

در چنین مواردی که ناشر دلایل قانع کننده درباره عدم گزارش دهی یا تاخیر در گزارش دهی نداشته باشد، مرجع رسیدگی به تخلفات می تواند مجازات هایی از قبیل لغو پذیرش، سلب صلاحیت مدیران ناشر، جریمه نقدی، تذکر و یا اخطار را اعمال کند. اما معمولا جریمه نقدی در همه تخلفات احراز شده وجود دارد و حداقل جریمه نقدی نیز در حال حاضر 2.5 میلیون تومان است.جرایم نقدی تعیین شده در این پرونده به خزانه داری دولت واریز می شود. هر چند که مناسب است تا صندوقی در جهت حمایت از سهامداران زیان دیده تعیین شود و مبالغ جریمه در آن واریز شود و به سهامداران متضرر پرداخت گردد، اما چنین چیزی هنوز محقق نشده است.

سوال:درمورد تخلفات شرکت کنتورسازی ایران، بخشی از گزارشات غیرواقعی توسط ناشر یا حسابرس ارسال شده بود که توسط تیم نظارتی سازمان نیز تایید شده بود، چرا امروز سازمان تایید گزارشات خلاف واقع را به عنوان تخلفی از طرف کارشناسان نظارتی خود نمی پذیرد و همه تخلفات را متوجه ناشر، اتاق اصناف و حسابرس می داند؟

درمورد کنتورسازی، تخلفات مورد رسیدگی قرار گرفته و رای مقتضی نیز صادر و به مدیران ایشان ابلاغ شده است و تنها بحث قضایی آن در دادسرای ویژه مفاسد اقتصادی در جریان است. در این پرونده سازمان خود به عنوان شاکی وارد شده است و علت آن نیز ارائه گزارشات خلاف واقع توسط مدیران ناشر و تایید آن توسط حسابرس بوده است.

سوال: تصمیمات گرفته شده و مجازات های تعیین شده برای متخلفین پرونده کنتورسازی چیست؟

احکام صادر شده در مرحله بدوی بوده و فعلا در مرحله تجدیدنظر قرار دارد و تا زمان قطعی شدن آن بهتر است اعلام نشود.

سهامدارانی که در قضیه کنتورسازی متضرر شده اند باید چه کنند؟

سازمان به ابعاد تخلفاتی ناشر رسیدگی می کند اما سهامداران چنانچه ادعای خسارت دارند باید در مراجع قضایی طرح دعوی کنند و چنانچه دادگاه تشخیص دهد که براساس اقدامات صورت گرفته توسط ناشر یا مدیران آن، خسارتی به سهامدار وارد شده است رای لازمه را صادر خواهد کرد.

1395/10/20-6:36
تاوتالار

گزارش روز

بازار سهام روز سه شنبه 28 دی ماه با کاهش نمادهای فلزی معدنی و رشد خودرویی ها آغاز شد و در ادامه صنعت سیمان و ساختمان را نیز به مدار رشد وارد کرد.

عضویت در خبرنامه